Co robią Polacy po przejściu na emeryturę

Gdy na koncie pojawia się decyzja o przyznaniu świadczenia z ZUS-u, w głowach wielu z nas pojawia się obraz spokoju, popołudniowej kawy na tarasie i wreszcie świętego spokoju. Tyle teoria. W praktyce, kiedy spojrzymy na twarde statystyki i codzienne wybory naszych rodaków, polska emerytura wcale nie przypomina leniwego bujania się w fotelu.

Zacznijmy od momentu przełomowego. Według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i analiz demograficznych, aż 84% Polaków decyduje się na przejście na emeryturę dokładnie wtedy, gdy osiąga powszechny wiek emerytalny – czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Średni wiek faktycznego przejścia na emeryturę utrzymuje się od lat na zbliżonym poziomie i w 2024 roku wyniósł 60,6 lat dla kobiet oraz 65,1 lat dla mężczyzn.

Koniec pracy? Niekoniecznie. Rekordowa liczba pracujących seniorów

Mogłoby się wydawać, że z chwilą odejścia z etatu zamykamy za sobą drzwi biura czy zakładu na dobre. Statystyki pokazują jednak coś zupełnie innego. Z danych ZUS wynika, że w Polsce legalnie pracuje już niemal 880 tysięcy emerytów dokładnie 879,5 tysiąca osób z ustalonym prawem do świadczenia łączy je z aktywnością zawodową. To o ponad połowę więcej niż jeszcze dekadę temu.

Co ciekawe, w tej grupie wyraźnie domagają się głosu kobiety – stanowią one 58,2% wszystkich pracujących seniorów. Średni wiek osoby, która pobiera emeryturę i nadal zarobkuje, wynosi 67,8 roku (66,6 roku dla kobiet i 69,5 roku dla mężczyzn). Skąd ta potrzeba? Dla wielu osób kluczowe są finanse, ale psychologowie pracy wskazują też na coś innego: rutynę, potrzebę kontaktu z ludźmi oraz chęć zachowania sprawności umysłowej.

Gdzie dorabiają polscy emeryti?

Nie każdy senior ma siłę na fizyczną pracę, a wybór branż zależy zarówno od płci, jak i wcześniejszych kwalifikacji. Najnowsze zestawienia pokazują wyraźne preferencje:

Sektor gospodarki	Udział wśród pracujących emerytów	Kto wybiera najczęściej
Ochrona zdrowia i pomoc społeczna	17,2%	Kobiety (25,2% w tej branży)
Przetwórstwo przemysłowe	14,8%	Mężczyźni
Handel hurtowy i detaliczny	12,5%	Obie grupy

Najwięcej pracujących seniorów koncentruje się w województwie mazowieckim (16,5%) oraz śląskim (13,8%), co wynika ze struktury gospodarczej tych regionów i dostępności miejsc pracy.

Oszczędności, podróże i szara rzeczywistość

A co robią ci, którzy decydują się całkowicie porzucić rynek pracy? Badania sektora finansowego i analizy zachowań konsumenckich rysują dość ostrożny obraz. Polscy emeryti rzadko rzucają się w wir dalekich podróży czy kosztownych hobby, głównie ze względu na wysokość świadczeń. Zdecydowana większość unika też ruszania zgromadzonych przez lata zaskórniaków. Jak pokazują analizy m.in. danych bankowych, kapitał odkładany w ramach dobrowolnych filarów bywa skromny, a realna konsumpcja oszczędności zaczyna się zazwyczaj dopiero u osób w wieku 70-75 lat.

Większość wolnego czasu po przejściu na emeryturę Polacy poświęcają na tradycyjne formy spędzania czasu: opiekę nad wnukami, prowadzenie domu, działki i ogródki oraz amatorską turystykę krajową. Wolność od budzika nie oznacza więc globalnych wojaży, lecz raczej zwrot ku prostemu, przewidywalnemu rytmowi dnia, w którym codzienne oszczędzanie i logistyka domowego budżetu nadal grają pierwsze skrzypce.