Polacy wydają coraz więcej na subskrypcje których nie używają

Pojedynczy komunikat z banku o treści -39,99 zł rzadko kiedy uruchamia w głowie jakikolwiek alarm. Mózg rejestruje tę kwotę jako drobiazg, coś na poziomie drożdżówek czy biletu tramwajowego. Tyle że te małe, cykliczne obciążenia mają brzydki zwykł rosnąć w tle, tworząc zjawisko, które w finansach osobistych coraz częściej nazywa się subscription creep. Siedzisz, płacisz, a potem orientujesz się, że portfel chudnie w oczach.

Statystyki nie pozostawiają złudzeń. Z danych publikowanych m.in. w raportach rynkowych wynika, że aż 82% Polaków posiada przynajmniej jedną cyfrową subskrypcję. Najchętniej logujemy się do serwisów wideo i platform muzycznych – z takich usług korzysta około 78-86% subskrybentów. Do tego dochodzą pakiety e-commerce w rodzaju Allegro Smart (59%), aplikacje z jedzeniem czy programy komputerowe. Przeciętny Kowalski najczęściej opłaca od dwóch do pięciu takich usług jednocześnie.

Najciekawsze i najbardziej bolesne ukryte są jednak w dalszych wierszach tabel finansowych. Z badań przeprowadzonych na zlecenie ING Banku Śląskiego wynika, że aż 38% Polaków przyznaje się do opłacania subskrypcji, z których zwyczajnie nie korzystają. Płacimy za dostęp do platform z filmami, na których od pół roku nie włączyliśmy ani jednej produkcji, za aplikacje treningowe po porzuconym zrywie noworocznym albo za specjalistyczne narzędzia, o których istnieniu dawno zapomnieliśmy.

Dlaczego dorośli ludzie sponsorują gigantów za nic?

Mechanizm jest prosto skonstruowany. Firmy technologiczne doskonale wiedzą, jak działa nasza uwaga. Zapisanie się do usługi to kwestia dwóch kliknięć i podania numeru karty. Schody zaczynają się wtedy, gdy chcemy powiedzieć „dość”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie zwracał uwagę na tzw. dark patterns, czyli pułapki projektowe. Przycisk anulowania subskrypcji bywa ukryty głęboko w ustawieniach konta, wymaga przeklikiwania przez ekrany z litościwymi prośbami typu „czy na pewno chcesz nas zostawić?” albo zmusza do kontaktu z infolinią.

Do tego dochodzi ludzka prokrastynacja. Mówimy sobie: „anuluję to jutro”, po czym mija kolejny miesiąc, a z konta znów schodzi opłata. Ponieważ 17% Polaków w ogóle nie zagląda w historię transakcji pod kątem cyklicznych płatności, gigantyczna pula pieniędzy bezszelestnie odpływa z domowych budżetów. W skali roku uzbiera się z tego kilka, a czasem kilkanaście ładnych tysięcy złotych, które mogłyby zostać w kieszeni.

Ile nas to realnie kosztuje?

Większość z nas próbuje trzymać wydatki pod kontrolą, przynajmniej w teorii. Z danych Santander Consumer Banku wynika, że 38% badanych przeznacza na subskrypcje między 51 a 100 zł miesięcznie, a kolejne 32% mieści się w przedziale 10-50 zł. Jednak co piąty Polak wydaje na ten cel od 100 do 150 zł, a około 7% przekracza próg 150 zł co miesiąc. Gdy doliczymy do tego zapomniane, martwe konta, skala marnotrawstwa staje się ogromna.

Jak wziąć subskrypcje na widelec?

Zrobienie porządku w cyfrowych abonamentach zajmuje góra kwadrans, a przynosi natychmiastową ulgę. Zamiast czekać na kolejny wyciąg, warto uruchomić aplikację bankową i przejrzeć sekcję płatności cyklicznych – wiele banków pozwala dziś jednym kliknięciem podejrzeć wszystkie aktywne subskrypcje, a nawet tymczasowo zablokować do nich dopływ gotówki.

Zasada jest bezlitosna: jeśli w ciągu ostatnich trzydziestu dni nie uruchomiłeś danej usługi ani razu, wyrzuć ją bez żalu. W razie potrzeby zawsze można wykupić ją ponownie. Pieniądze nie rosną na drzewach, a korporacje streamingowe naprawdę poradzą sobie bez naszego abonamentu za film, którego nikt w domu nie ogląda.