Jak działa system poboru opłat na autostradzie

Podróżowanie po autostradach kojarzy się wielu kierowcom z długimi kolejkami do szlabanów i szukaniem drobnych w kieszeniach. Współczesna technologia i przepisy sprawiły jednak, że system poboru opłat mocno ewoluował. Zamiast jednej uniwersalnej metody mamy dziś do czynienia z kilkoma różnymi rozwiązaniami, które zależą od zarządcy danej trasy.

Tradycyjne bramki i systemy otwarte oraz zamknięte

Najstarszym, ale wciąż dobrze znanym sposobem są klasyczne Place Poboru Opłat. W Polsce funkcjonują one w dwóch wariantach, czyli w systemie otwartym oraz zamkniętym. W pierwszym z nich bramki stoją w ciągu trasy, a kierowca płaci określoną kwotę niezależnie od tego, jak długi odcinek pokonał.

Drugi wariant opiera się na pobraniu papierowego biletu przy wjeździe na autostradę. Dopiero podczas zjeżdżania z trasy oddajemy go pracownikowi i płacimy za faktycznie przejechane kilometry. Choć to rozwiązanie jest proste, w godzinach szczytu generuje spore zatory. Z tego powodu zarządcy dróg chętnie wdrażają nowoczesne alternatywy.

Automatyzacja i videotolling

Dużym ułatwieniem dla kierowców aut osobowych stał się videotolling, czyli system bazujący na odczycie tablic rejestracyjnych. Kamery umieszczone nad wyznaczonymi pasami skreślają konieczność zatrzymywania się i pobierania biletów. Szlaban podnosi się samoczynnie, gdy system powiąże numer auta z aktywną aplikacją płatniczą.

Wystarczy wcześniej powiązać swoją kartę płatniczą z wybranym programem obsługującym szybkie płatności. Dzięki temu przejazd przez punkt kontrolny zajmuje dosłownie kilka sekund. To rozwiązanie skutecznie rozładowuje korki na wielu popularnych trasach koncesyjnych.

Państwowy system e-TOLL

Inaczej wygląda sytuacja na drogach zarządzanych bezpośrednio przez państwo, gdzie główną rolę odgrywa system e-TOLL. Opiera się on na technologii satelitarnej GPS oraz przekazywaniu danych o lokalizacji pojazdu. W jego ramach rozliczane są przede wszystkim pojazdy ciężarowe oraz autobusy.

Kierowcy ciężarówek instalują w kabinach specjalne urządzenia pokładowe lub korzystają z aplikacji mobilnej. Urządzenie na bieżąco wysyła informacje o trasie do Krajowej Administracji Skarbowej, która automatycznie nalicza należną opłatę. To sprawia, że na tych odcinkach autostrad tradycyjne bramki mogły zostać całkowicie zdemontowane.

Dlaczego warto znać zasady rozliczeń?

Różnorodność systemów sprawia, że przed dłuższą trasą warto sprawdzić, kto zarządza danym odcinkiem drogi. Inne zasady panują na autostradach prywatnych, a inne na trasach krajowych obsługiwanych przez państwo. Świadomość tego, jak działa konkretny mechanizm, pozwala uniknąć niepotrzebnego stresu i wysokich kar za brak opłaty.